{"id":12839,"date":"2016-09-05T07:59:00","date_gmt":"2016-09-05T07:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/w2.artajona.net\/corralizas-sozietatea\/"},"modified":"2016-09-05T07:59:00","modified_gmt":"2016-09-05T07:59:00","slug":"corralizas-sozietatea","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/","title":{"rendered":"Corralizas Sozietatea."},"content":{"rendered":"

\"principal-corralizas\"<\/p>\n

Benetan bitxia da gaur egun Sociedad de Corralizas y Electra de Artajona izenez ezagutzen dugun sozietatearen historia. Jabetza soilik partikularretatik abiatuta, irabazi-asmorik gabeko erakunde soziala sortu da, herriko edozer proiektutan laguntza emateko prest dagoena. Era berean, Sozietateak helburu izan du, hasiera-hasieratik, Artaxoak ekonomia-, industria-, kirol- edo kultura-baliabide onak izan ditzala. Helburu hori betetze aldera, makina bat proiektu bultzatu ditu.<\/p>\n

    \n
  1. urtean sortu zenetik mende hasierara arte, Sozietateak ezin konta ahala proiektu gauzatu ditu eta ezin konta ahala diru-laguntza eman ditu, adibidez: 1887. urtean lehen ikastetxea eta merkatu-plaza eraiki zituen; 1902an argiteria publikoa jarri zuen; gerraondoan jatenerako diru-laguntza eman zuen, eta egun oinetako-fabrika, udal-igerilekua edota hiltegia dauden lurrak laga zituen. Horrez gain, ur-horniketaz eta Arga ibaiko nahiz, gerora, Riezu ibaiko urak saneatzeaz arduratu zen.<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n

    SOZIETATEAREN LEHEN URRATSAK<\/strong><\/p>\n

    Estatuak, desamortizazio-legeak betez, enkantean jarri zituen udalerriko Cortechiquita, Campadera nueva eta Saragoria <\/strong>eskortak.<\/p>\n

    Herriko batzuek pentsatu zuten lur horiek pertsona arrotzek eskuratuz gero herrikoen kalterako izango zela eta, aitzitik, herrikoek eskuratuz gero, abantaila handiak izango zituztela. Horregatik, aipatu lurrak erostea erabaki zuten, eta herri-lur bihurtu. Horrela bada, Mauricio Aparicio jauna<\/strong>, herritarren agindua betez, Madrilen 1865eko ekainaren 19an izandako enkantera joan zen, eta lurrak erosi zituen.<\/p>\n

    Urte horretako urrian, hiru eskortak laga zizkien, legezko izapideak betez, Juan Jos\u00e9 Iriarte Echag\u00fce jaunari, Antonio Zalduendo Santesteban jaunari,\u00a0 Mart\u00edn Catal\u00e1n Cartagena jaunari, Ferm\u00edn Arroiz Ororbia jaunari eta Mat\u00edas Oficialdegui Ganuza jaunari,<\/strong> hiribildu honetako bizilagunak, guztiak ere. Horrela bada, gizon horiek guztiak hiru eskorten jabe bihurtu ziren, zati berdin eta banaezinetan.<\/p>\n

    Garai hartan ere, estatuak Chapalangortea edo Guence <\/strong>eskorta jarri zuen salgai. Haren enkantea 1865eko ekainaren 19an izan zen, eta han izan zen Manuen Gurucharri Ezcurra<\/strong> jauna. Egun hartan, hizpide dugun eskorta sozietateko ondasunen zerrendara gehitu zen.<\/p>\n

    Erosleek ez zituztenez lur horiek etekin pertsonalerako nahi, baizik herriaren mesederako, Artaxoarrei laga zizkieten parte-hartzeak eta, ondorioz, parte-hartzaile nagusi bihurtu. Hona onduradun suertatu ziren artaxoarren zerrenda: Ram\u00f3n Mar\u00edn Solano jauna, Miguel Janices Zubicoa jauna, Javier Zabalza Goya jauna, Mat\u00edas Gil Ibarrola jauna, Remigio Jimeno Esain jauna, Lino Lascarro Iriarte jauna, Luis Domez\u00e1in Lasterra jauna, Jes\u00fas Mend\u00edvil Mun\u00e1rriz jauna, Juan P\u00e9rez de Ciriza Iriarte jauna, Ces\u00e1reo Arriar\u00e1n Mart\u00ednez de Morent\u00edn jauna, Mart\u00edn Arellano Mun\u00e1rriz jauna, Ruperto Ber\u00e1stegui Ganuza jauna, Wenceslao Cilveti Iriarte jauna, Bernardo Echeverr\u00eda Os\u00e9s jauna, Sotero Yabar Vergara jauna, Agust\u00edn Jur\u00edo Oficialdegui jauna, Gregorio Macaya Belunza jauna, Jos\u00e9 Sola Mendioroz jauna, Santiago Urd\u00edroz Ganuza jauna, Jos\u00e9 Huarte Ortiz jauna, Cleto Zabalegui Esparza jauna, Calixto Jimeno Es\u00e1in jauna, Francisco Iriarte Buzun\u00e1riz jauna, Juan Cruz Buzun\u00e1riz Suescun\u00a0 jauna eta Ferm\u00edn Gurucharri Zubiri jauna.<\/em><\/p>\n

    Sozietatea eratzeko eskrituran jasotako lehen baldintza Zuzendaritza Batzorde bat eratzea zen. Batzorde horrek zazpi kide izango zituen, urte erdian behin alda zitezkeenak. Xedatu zen, era berean, gordailuzain bat eta idazkari bat izendatzeko beharra. Horrez gain, zuzendaritzari ahalmena eman zitzaion, batetik, lau eskortak administratzeko eta ustiatzeko eta, bestetik, horietatik ateratako produktuak egoki iritzi zion moduan inbertitzeko.<\/p>\n

    Eskrituran adierazi zen, halaber, eskriturara bil zitezkeela hala eskatzen zuten Artaxoako bizilagun guztiek. Horiek horrela, Sociedad de Corralizas izeneko jabe-elkartea edo Mankomunitatea eratu zen. Eskrituran ahalmena eman zitzaion Batzar Nagusiari zazpi lursailak lagatzea, saltzea, trukatzea edo zergapetzea erabakitzeko; eta, Zuzendaritza Batzordeari, hark hartutako erabakiak betearazteko ahalmena eman zitzaion. Batzar Nagusian zein Zuzendaritza Batzordean, erabakiek botoen gehiengoa lortu behar zuten baliozkoak izateko.<\/p>\n

    1887ko ekainaren 12an, Sociedad de Corralizas elkarteak hiru lursail erosi zituen Saragor\u00eda<\/strong> eremuan: bi lursail erosi zizkien Isidro Catal\u00e1n Jaurrieta jaunari eta haren emazte Ildefonsa Cam\u00f3n Fern\u00e1ndez andreari; eta beste bat erosi zien Agapito Izura Berango jaunari eta Salom\u00e9 Zabalegui andreari.<\/p>\n

    1887ko abenduaren 2an, Altaparrea<\/strong> eskorta erosi zuen, eta, 1893ko maiatzaren 24an, soro bat eskuratu zuen Cortechiquita eremuan, ordura arte Andresa Armend\u00e1riz andrearena izandakoa. 1894ko maiatzaren 30ean, Artadia, Sarrea eta Majada<\/strong> eskuratu zituen enkante batean. Hortik hiru urtera, 1897ko uztailaren 23an, aurreko ondasun horiei Gilingortea, Aitacayo, Sansoain, Corteverr\u00eda, Sazulucea, Olagorr\u00ed <\/strong>eta irin-errota bat batu zitzaizkien.<\/p>\n

    1902ko abenduaren 31n, Sozietateak etxe bate eta soro bat erosi zituen La Recueja ingurunean. Lino Lascarro jaunari erositako lurretan, irin-errota eraiki zuen Sozietateak. Errota hori irin-fabrika bihurtu zen 1910. urtean, eta haren jarduera Sozietateko diru-iturri nagusia izan zen.<\/p>\n

    Kideek ardura pertsonal handia hartua zutenez, eta kezkatuta zeudenez egoera honek ez ote zituen beren interesak arriskuan jarriko, Sozietate Zibil bat eratzea erabaki zuten, aurrekoaren jarraipena izango zena.<\/p>\n

    Horrela bada, 1913ko apirilaren 9an, Sociedad de Corralizas y Electra de Artajona sozietatea eratu zuten. Hortik hiru egunera, hilaren 12an, enkantean jarri zuten Sozietatea, 364.312,24 pezetatan, eta 1.000 pezetako eskaintzak egin ziren. Ordutik aurrera, Victorino Garc\u00eda Enciso izan zen Sozietateko presidente.<\/p>\n

    Horrela sortu zen Sociedad de Corralizas sozietate berria. Artaxoarrek gogoan izango dute sozietate horren ibilbidea; adinekoek, bereziki.<\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Benetan bitxia da gaur egun Sociedad de Corralizas y Electra de Artajona izenez ezagutzen dugun sozietatearen historia. Jabetza soilik partikularretatik abiatuta, irabazi-asmorik gabeko erakunde soziala sortu da, herriko edozer proiektutan laguntza emateko prest dagoena. Era berean, Sozietateak helburu izan du, hasiera-hasieratik, Artaxoak ekonomia-, industria-, kirol- edo kultura-baliabide onak izan ditzala. Helburu hori betetze aldera, makina […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":12756,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-12839","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\r\nCorralizas Sozietatea. - Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"eu_ES\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Corralizas Sozietatea. - Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala\" \/>\r\n<meta property=\"og:description\" content=\"Benetan bitxia da gaur egun Sociedad de Corralizas y Electra de Artajona izenez ezagutzen dugun sozietatearen historia. Jabetza soilik partikularretatik abiatuta, irabazi-asmorik gabeko erakunde soziala sortu da, herriko edozer proiektutan laguntza emateko prest dagoena. Era berean, Sozietateak helburu izan du, hasiera-hasieratik, Artaxoak ekonomia-, industria-, kirol- edo kultura-baliabide onak izan ditzala. Helburu hori betetze aldera, makina […]\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala\" \/>\r\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/\",\"url\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/\",\"name\":\"Corralizas Sozietatea. - Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg\",\"datePublished\":\"2016-09-05T07:59:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu-ES\",\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\/\/www.artajona.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Artaxoa\",\"item\":\"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Corralizas Sozietatea.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.artajona.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.artajona.net\/\",\"name\":\"Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala\",\"description\":\"Web oficial del ayuntamiento de Artajona\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.artajona.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu-ES\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Corralizas Sozietatea. - Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/","og_locale":"eu_ES","og_type":"article","og_title":"Corralizas Sozietatea. - Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala","og_description":"Benetan bitxia da gaur egun Sociedad de Corralizas y Electra de Artajona izenez ezagutzen dugun sozietatearen historia. Jabetza soilik partikularretatik abiatuta, irabazi-asmorik gabeko erakunde soziala sortu da, herriko edozer proiektutan laguntza emateko prest dagoena. Era berean, Sozietateak helburu izan du, hasiera-hasieratik, Artaxoak ekonomia-, industria-, kirol- edo kultura-baliabide onak izan ditzala. Helburu hori betetze aldera, makina […]","og_url":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/","og_site_name":"Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala","og_image":[{"url":"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/","url":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/","name":"Corralizas Sozietatea. - Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.artajona.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg","datePublished":"2016-09-05T07:59:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu-ES","@id":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.artajona.net\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/principal-corralizas.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/corralizas-sozietatea\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.artajona.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Artaxoa","item":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/artaxoa\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Corralizas Sozietatea."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.artajona.net\/#website","url":"https:\/\/www.artajona.net\/","name":"Ayuntamiento de Artajona \/ Artaxoako Udala","description":"Web oficial del ayuntamiento de Artajona","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.artajona.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu-ES"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12839\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/12756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.artajona.net\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}